De juiste stemacteur vinden – deel 1: uitgebreid zoeken

In onze blogreeks "De juiste stemacteur vinden" gaat het natuurlijk om precies die vraag. Hoe vind je de stemacteur die 100 % bij je project past? Spontaan denk je misschien dat je meteen hoort of een stem bij je project past, of hij goed is of dat je beter een alternatief kunt nemen. Maar om dat te kunnen beoordelen, heb je eerst een zeggingskrachtige casting nodig. Natuurlijk kun je alle stemacteurs op onze site van A tot Z doorlopen en proberen de perfecte stem te ontdekken. Maar als je bedenkt dat we in onze database meer dan 1.000 stemacteurs hebben verzameld en in totaal ruim 7.000 stemfragmenten beschikbaar stellen, kost het je uiteindelijk meer dan één nachtdienst voordat je tot een resultaat komt.

Vandaag willen we in het eerste deel van onze reeks ingaan op onze nieuwe uitgebreide zoekfunctie en je kort uitleggen wat ons zoeken naar stemacteurs te maken heeft met persoonlijkheidspsychologie en hoe je op speelse wijze door onze stemfragmenten kunt luisteren.

Onze zoekfunctie is in principe opgedeeld in twee verschillende zoekstrategieën:

1. Er zijn zoekcriteria (taal, geslacht, stemleeftijd, stemhoogte en timbre) die betrekking hebben op een stemacteur.

2. Je hebt zoekinstellingen (fragmentcategorie, temperament, serieusheid en brutaliteit) tot je beschikking, waarmee je gericht passende samples van de stemacteurs kunt opzoeken.

De combinatie van beide parameters zorgt ervoor dat je niet alleen de passende stemacteurs, maar ook de passende demo’s in de zoekresultaten krijgt. Voor jou betekent dat dat het zoeken specifieker en sneller wordt en dat je de bandbreedte van de afzonderlijke stemacteurs directer kunt filteren.

Lexicale benadering

De grote vraag die ons als bureau natuurlijk bezighield, was: hoe kun je een stem of een stemfragment beschrijven, behalve met de al genoemde algemene parameters? Na wat onderzoek hebben we hulp gezocht in de persoonlijkheidspsychologie. Een van de belangrijkste modellen daar zijn de zogeheten "Big Five". Deze "Big Five", die in vijf hoofddimensies de persoonlijkheidsstructuur van een mens beschrijven, zijn gebaseerd op de sedimentatiehypothese van Gordon Allport en Henry Sebastian Odbert (1936). Allport en Odbert gingen ervan uit dat de persoonlijkheidskenmerken van een mens zich in de woorden van de omgangstaal gemanifesteerd moesten hebben. Uit deze benadering ontstond een lijst met meer dan 18.000 begrippen. Met een factoranalyse werden vijf factoren gevonden die de persoonlijkheid van een mens beschrijven en die interessant genoeg zelfs uiterst cultuurbestendig bleken: de "Big Five"!

We hebben ons op deze methode gebaseerd en onze eigen lijst met bijvoeglijke naamwoorden verzameld om een stem of een stemfragment te kunnen beschrijven. Die was toegegeven niet zo uitgebreid, maar we konden enkele honderden bijvoeglijke naamwoorden isoleren die op een bepaalde manier een stemexpressie vertegenwoordigen. Net als bij de “Big Five” konden we daaruit ook vijf factoren afleiden die bijzonder zeggingskrachtig bleken om een spraakopname te beschrijven: stemhoogte, timbre, temperament, serieusheid en brutaliteit. Met deze factoren hebben we een beoordelingssysteem voor het team ontwikkeld om te testen hoe groot de spreiding is in de beoordeling van stemfragmenten op deze factoren. Op een schaal van 0 tot 10 heeft ieder van ons onafhankelijk een set samples beoordeeld. Daarbij stelden we vast dat er een extreem grote overeenstemming in de beoordeling was, met een zeer kleine spreiding. Ons model werkte! Dus zijn we begonnen de toen ca. 6.000 stemfragmenten in onze database te beoordelen. Daarmee konden we deze factoren nu ook in een zoekfunctie weergeven, waarin je die parameters intuïtief met schuifregelaars kunt instellen.

Onze zoekfunctie

We willen je kort de afzonderlijke onderdelen van ons zoekformulier uitleggen, ook al lijken ze op het eerste gezicht intuïtief en eenvoudig. Maar met wat extra detailinformatie kun je ze nog beter gebruiken.

Taal

Dit punt spreekt bijna voor zich: het gaat om de taal die een stemacteur spreekt. Het bijzondere van onze zoekfunctie is echter dat er bij talen met een zogeheten variëteit een tweede keuzemogelijkheid is. Een variëteit van het Duits is bijvoorbeeld het Oostenrijks-Duits, dat zich in de manier van uitspreken van het Standaardduits en in afzonderlijke woorden toch sterk onderscheidt van de variëteit van het Duits in Duitsland. Hetzelfde geldt voor andere talen, zoals Engels, Spaans, Portugees of Chinees.

Geslacht

Ook al vertegenwoordigt de indeling in "mannelijk" en "vrouwelijk" niet alle mogelijke vormen van gender, voor het zoeken naar een stemacteur is ze doorgaans voldoende. En daarmee is dit punt ook al uitgelegd!

Stemleeftijd

De stemleeftijd is, zoals de naam al zegt, een ruwe inschatting van de leeftijdsgroep waarin een stem bij het luisteren valt. Omdat je dat natuurlijk niet op het jaar nauwkeurig kunt horen, is een indeling in groepen als “tiener”, “jongvolwassene”, “dertiger” en “rijpe stem” erg zinvol gebleken.

Categorie

Hier komt de eerste parameter die een zoektocht naar bepaalde stemfragmenten in plaats van naar stemacteurs in het algemeen start: de "fragmentcategorie". We hebben de stemfragmenten ingedeeld in bepaalde productiecategorieën zoals "reclame", "luisterboek", "productfilm" enz. Een stemfragment uit de juiste categorie geeft je een veel betere en treffendere indruk van hoe de stemacteur klinkt voor het soort productie dat jij maakt.

Stemhoogte en timbre

Dit zijn de eerste twee parameters uit ons factorenmodel. Op een schaal van 0 tot 10 kun je met schuifregelaars de hoogte en het timbre (de "rauwheid") van de stem instellen en de zoekresultaten daarop laten filteren.

Temperament

Het temperament beschrijft op een schaal van 0 tot 10 of de demo of de expressie van de stem eerder "rustig" of "overdreven druk" is. Natuurlijk is dat vaak een doorslaggevende vraag, want de reclamespot voor een bank vraagt waarschijnlijk om een ander temperament dan de spraakopname voor een hippe rommelmarktapp voor meiden.

Serieusheid

"Serieus" en "rebels" zijn hier de twee tegenpolen. Ook hier kun je met een schuifregelaar op een schaal van 0 tot 10 de expressie van het stemfragment dat je zoekt instellen.

Brutaliteit

Op deze schaal kun je de intensiteit tussen "braaf" en "brutaal" vastleggen. Nu vraag je je misschien af: wat is het verschil met "serieus" en "rebels"? Bij de analyse van de bijvoeglijke naamwoorden merkten we al snel dat de twee uitdrukkingen toch iets heel verschillends betekenen. Zo kun je ook met een serieuze stem iets "brutaal" accentueren. 

Ook al lijkt de uitleg van onze zoekfunctie misschien wat erg uitgebreid: uiteindelijk is ze toch vooral één ding: intuïtief. Ze moet je helpen een passende casting voor je project samen te stellen.

En nu we het toch over castings hebben: in onze volgende aflevering van "Hoe vind ik de juiste stemacteur?" gaat het over onze favorietenlijst: hoe je op onze website uit de gevonden stemfragmenten een casting samenstelt en die gemakkelijk per e-mail naar jezelf of je klanten stuurt.